{"id":6921,"date":"2019-04-09T11:50:28","date_gmt":"2019-04-09T11:50:28","guid":{"rendered":"http:\/\/colwyn.livefx.co.uk\/gwybodaeth-leol\/llwybrau-hanes-a-threftadaeth-leol\/"},"modified":"2019-05-01T15:44:48","modified_gmt":"2019-05-01T15:44:48","slug":"llwybrau-hanes-a-threftadaeth-leol","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/gwybodaeth-leol\/llwybrau-hanes-a-threftadaeth-leol\/","title":{"rendered":"Llwybrau Hanes a Threftadaeth Leol"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section bb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;3.21.3&#8243; custom_padding=&#8221;0px||&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.21.3&#8243;][et_pb_column type=&#8221;1_4&#8243;][et_pb_sidebar area=&#8221;et_pb_widget_area_1&#8243; module_class=&#8221;idea&#8221; _builder_version=&#8221;3.21.3&#8243; header_font=&#8221;||||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#0E89BA&#8221; header_font_size=&#8221;25px&#8221; body_font=&#8221;||||||||&#8221; body_text_color=&#8221;#0E89BA&#8221; body_font_size=&#8221;15px&#8221; \/][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;3_4&#8243;][et_pb_text _builder_version=&#8221;3.21.3&#8243; text_font=&#8221;||||||||&#8221; header_font=&#8221;||||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#0E89BA&#8221; header_font_size=&#8221;24px&#8221; border_width_bottom=&#8221;1px&#8221; border_color_bottom=&#8221;#0E89BA&#8221;]<\/p>\n<h1>Llwybrau Hanes a Threftadaeth Leol<\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/localHistoryBanner.jpg&#8221; force_fullwidth=&#8221;on&#8221; _builder_version=&#8221;3.21.3&#8243; z_index_tablet=&#8221;500&#8243; \/][et_pb_text _builder_version=&#8221;3.21.3&#8243; text_orientation=&#8221;justified&#8221; z_index_tablet=&#8221;500&#8243;]<\/p>\n<p>Nid yw Bae Colwyn yn dref \u201chanesyddol\u201d yn ystyr arferol y gair. Nid oes angen mynd ymhellach yn \u00f4l nag 1865 i weld bod y caeau a\u2019r coedwigoedd yn dod i lawr at ochr y m\u00f4r. Roedd y boblogaeth gynhenid Cymraeg yn byw mewn ychydig o faenordai dirodres, ffermydd, melinau d\u0175r, bythynnod, gefeiliau ag ychydig o bentrefannau bychan ond hynafol.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/View-of-Colwyn-Bay.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-558 alignleft\" src=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/View-of-Colwyn-Bay-300x210.jpg\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/View-of-Colwyn-Bay-300x210.jpg 300w, https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/View-of-Colwyn-Bay-1024x717.jpg 1024w\" alt=\"View of Colwyn Bay\" width=\"300\" height=\"210\" \/><\/a><\/p>\n<p>Yn hanes Cymru yn y drydedd ganrif ar ddeg, roedd Ednyfed Fychan, milwr enwog ac yn Ganghellor i frenin Cymru, Llewelyn Fawr, yn byw yn ei faenordy yn Llys Euryn. Mae hwn yn adfail erbyn hyn ar lethrau Bryn Euryn. Dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffyrdd tyrpeg yn y 1760au gan wella\u2019r cysylltiadau yn raddol, ond yr hyn a achoswyd y newid mwyaf dramatig oedd adeiladu\u2019r rheilffordd ym 1848.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Railway-Bridge.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-559 alignright\" src=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Railway-Bridge-300x210.jpg\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Railway-Bridge-300x210.jpg 300w, https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Railway-Bridge-1024x719.jpg 1024w\" alt=\"Railway Bridge\" width=\"300\" height=\"210\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ym 1895, o ganlyniad i werthiant Ystad Pwllycrochan yn lleiniau adeiladu, datblygodd y dref newydd i fod yn \u201cddyfrfan\u201d ffasiynol, i gyfarfod a\u2019r angen cynyddol o\u2019r mannau diwydiannol yng Nghanolbarth a Gogledd Orllewin Lloegr am anheddau ger y m\u00f4r. Erbyn 1901 roedd y boblogaeth wedi tyfu i 8,689, cymysgedd o bobl Cymraeg a Saesneg yn creu cymuned brysur ger lan y m\u00f4r. Parhaodd y boblogaeth i dyfu nes ei fod erbyn Cyfrifiad 2011 bron a bod yn 26,000.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/CCI19082013_0001.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-557 alignleft\" src=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/CCI19082013_0001-300x192.jpg\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/CCI19082013_0001-300x192.jpg 300w, https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/CCI19082013_0001-1024x656.jpg 1024w\" alt=\"CCI19082013_0001\" width=\"300\" height=\"192\" \/><\/a><\/p>\n<p>Gellwch ddilyn tri Llwybr Treftadaeth o gwmpas Bae Colwyn a Llandrillo yn Rhos, lle cewch ddarganfod mwy am hanes rhai o\u2019n hadeiladau lleol.<\/p>\n<ul>\n<li><a title=\"Colwyn Bay Heritage Walk\" href=\"http:\/\/colwynbayheritage.org.uk\/walks\/town-centre-heritage-walk\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Daith Gerdded Treftadaeth Ganol y Dref<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Colwyn Bay Churches and Chapels Walk\" href=\"http:\/\/colwynbayheritage.org.uk\/churches-and-chapels-walk-2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Taith Gerdded Eglwysi a Chapeli<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Gellwch ddilyn tri Llwybr Treftadaeth o gwmpas Bae Colwyn a Llandrillo yn Rhos, lle cewch ddarganfod mwy am hanes rhai o\u2019n hadeiladau lleol. Ar Daith Gerdded Treftadaeth Ganol y Dref, Taith Gerdded Eglwysi a Chapeli a Llwybr Treftadaeth Llandrillo yn Rhos, cewch ymweld \u00e2 25 safle hanesyddol mewn tair awr, yn cynnwys Capel St Trillo (yr eglwys leiaf ym Mhrydain) a gweddillion Bryn Euryn \u2013 bryngaer o\u2019r 5ed ganrif efo golygfeydd trawiadol. Mae cop\u00efau o\u2019r daflen llwybrau ar gael o\u2019r Man Gwybodaeth i Ymwelwyr ar y Promen\u00e2d.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Llwybrau Hanes a Threftadaeth Leol Nid yw Bae Colwyn yn dref \u201chanesyddol\u201d yn ystyr arferol y gair. Nid oes angen mynd ymhellach yn \u00f4l nag 1865 i weld bod y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":6870,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"class_list":["post-6921","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6921"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7544,"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6921\/revisions\/7544"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6870"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.colwyn-tc.gov.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}